Quy trình thẩm tra thiết kế công trình chuẩn – Tránh sai sót trước khi thi công

Trong thực tế xây dựng, rất nhiều công trình chỉ phát hiện sai sót khi đã bước vào thi công, lúc này việc sửa chữa vừa tốn kém chi phí vừa ảnh hưởng tiến độ. Nguyên nhân phổ biến là hồ sơ thiết kế chưa được thẩm tra kỹ lưỡng trước khi triển khai. Thẩm tra thiết kế công trình chính là bước giúp phát hiện sớm các rủi ro kỹ thuật ngay từ trên bản vẽ.

Bài viết này tập trung làm rõ quy trình thẩm tra thiết kế công trình chuẩn, giúp chủ đầu tư, chủ nhà và chủ xưởng hiểu rõ từng bước cần thực hiện để kiểm soát rủi ro và tránh phát sinh không đáng có trước khi thi công.

1) Vì sao cần thẩm tra thiết kế theo đúng quy trình?

Nhiều người cho rằng chỉ cần có bản vẽ thiết kế là có thể thi công, tuy nhiên trên thực tế bản vẽ chưa được thẩm tra thường tiềm ẩn nhiều rủi ro như tính toán tải trọng chưa phù hợp, cấu tạo thiếu chi tiết, xung đột giữa các bộ môn hoặc giải pháp móng chưa sát với hiện trạng. Nếu không được phát hiện sớm, các sai sót này sẽ gây phát sinh lớn trong quá trình thi công.

Thực hiện thẩm tra theo đúng quy trình giúp rà soát toàn bộ hồ sơ một cách hệ thống, tránh kiểm tra cảm tính, đồng thời đảm bảo các hạng mục quan trọng như kết cấu chịu lực, nền móng và sự đồng bộ giữa kiến trúc – kết cấu – MEP được kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu.

2) Tổng quan quy trình thẩm tra thiết kế công trình

Quy trình thẩm tra thiết kế công trình được triển khai theo các bước liên tiếp, bắt đầu từ tiếp nhận hồ sơ cho đến phát hành báo cáo thẩm tra. Mỗi bước đều có vai trò riêng và không nên bỏ qua nếu muốn kiểm soát rủi ro hiệu quả trước khi thi công.

Về cơ bản, quy trình thẩm tra thiết kế gồm các bước chính sau:

1. Tiếp nhận hồ sơ và xác định phạm vi thẩm tra
2. Kiểm tra tính đầy đủ và sự đồng bộ của hồ sơ thiết kế
3. Rà soát tiêu chuẩn, quy chuẩn áp dụng
4. Kiểm tra kỹ thuật chuyên sâu theo từng bộ môn
5. Đối chiếu xung đột và khả năng thi công thực tế
6. Lập báo cáo thẩm tra và kết luận

3) Bước 1 – Tiếp nhận hồ sơ và xác định phạm vi thẩm tra

Ở bước đầu tiên, đơn vị thẩm tra cần làm rõ loại công trình, giai đoạn thiết kế và mục đích thẩm tra. Việc xác định đúng phạm vi giúp tập trung kiểm tra vào các hạng mục có rủi ro cao, tránh thẩm tra dàn trải nhưng thiếu chiều sâu.

Ví dụ, với công trình cải tạo hoặc nâng tầng, phạm vi thẩm tra thường tập trung vào móng và kết cấu chịu lực hiện hữu. Đối với nhà xưởng, tải trọng máy móc, cầu trục và khả năng chịu lực của khung chính lại là yếu tố cần ưu tiên kiểm tra.

4) Bước 2 – Kiểm tra tính đầy đủ và đồng bộ của hồ sơ

Ở bước này, hồ sơ thiết kế được kiểm tra về số lượng bản vẽ, thuyết minh và sự thống nhất giữa các bộ môn. Rất nhiều hồ sơ chỉ có bản vẽ mà thiếu thuyết minh hoặc khảo sát, khiến việc thẩm tra phải dựa trên giả thiết an toàn, làm tăng chi phí không cần thiết.

Hồ sơ càng đầy đủ và rõ ràng thì thời gian thẩm tra càng rút ngắn và kết quả càng sát với thực tế thi công.

5) Bước 3 – Rà soát tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật

Mỗi công trình cần được áp dụng đúng tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật tương ứng. Việc áp dụng sai hoặc thiếu tiêu chuẩn có thể dẫn đến tính toán không phù hợp và tiềm ẩn rủi ro về an toàn chịu lực cũng như khả năng sử dụng lâu dài của công trình.

6) Bước 4 – Kiểm tra kỹ thuật chuyên sâu

Đây là bước cốt lõi của toàn bộ quy trình thẩm tra thiết kế. Nội dung kiểm tra tập trung vào tải trọng, kết cấu chịu lực, nền móng, cấu tạo chi tiết và sự phối hợp giữa các bộ môn. Mục tiêu là đảm bảo hồ sơ thiết kế có thể thi công an toàn và hiệu quả trong thực tế.

7) Bước 5 – Lập báo cáo thẩm tra và kết luận

Kết quả thẩm tra được thể hiện bằng báo cáo thẩm tra thiết kế, trong đó nêu rõ các tồn tại, kiến nghị điều chỉnh và kết luận về mức độ phù hợp của hồ sơ thiết kế. Báo cáo này là cơ sở quan trọng để chủ đầu tư quyết định điều chỉnh hồ sơ trước khi thi công.

Để hiểu đầy đủ vai trò, phạm vi và các trường hợp bắt buộc thực hiện, bạn có thể xem bài tổng quan về

thẩm tra thiết kế công trình nhằm nắm rõ toàn bộ bức tranh trước khi đi sâu vào từng bước quy trình.